Kekemelik Geçer mi, Yoksa Destek Almalı mıyız?

Çocuğunuz konuşurken;

“Be-be-ben parka gideceğim.”

“B-b-bana su verir misin?”

“O-o-oyuncak istiyorum.”

gibi kelime veya hece tekrarları yapmaya başladıysa, aklınıza ilk olarak şu soru gelebilir:

“Bu geçici bir şey mi, yoksa destek almamız gerekir mi?”

Çocukların konuşma gelişimi sırasında bazı tekrarlar ve takılmalar görülebilir. Ancak her takılmayı yalnızca “yaşına bağlı” olarak değerlendirmek de doğru değildir.

Kekemelik geçer mi?

Kekemelik bazı çocuklarda zamanla azalabilir. Ancak “Nasıl olsa geçer” diyerek bunu önceden bilmek mümkün değildir. Bu nedenle çocuğun kekemeliğinin özelliklerini değerlendirmek önemlidir. Her çocuğun kekemeliği aynı şekilde ilerlemez. Kekemeliğin ne kadar süredir devam ettiği, ne sıklıkta görüldüğü, çocuğun konuşurken zorlanıp zorlanmadığı ve konuşmaya karşı nasıl bir tutum geliştirdiği birlikte değerlendirilmelidir.

Nelere dikkat etmeliyiz?

Örneğin çocuğunuz konuşmaya başlarken belirgin şekilde zorlanıyor, sesleri uzatıyor, kelime veya heceleri sık sık tekrar ediyor olabilir.

Bunun yanında;

• Konuşurken yüzünde veya bedeninde belirgin bir zorlanma görülüyorsa,
• Konuşmaktan kaçınmaya başladıysa,
• “Ben söyleyemiyorum.” gibi ifadeler kullanıyorsa,
• Kekemelik giderek artıyorsa,
• Konuşma sırasında kendini düzeltmeye veya kelimelerden kaçınmaya başladıysa, bir dil ve konuşma terapistinden değerlendirme almak önemlidir.

Peki aile olarak ne yapabiliriz?

Çocuğunuz kekelerken “Yavaş konuş.”, “Tekrar söyle.”, “Nefes al.” gibi doğrudan konuşmasını düzeltmeye çalışmak yerine, onu sakin bir şekilde dinlemek ve sözünü tamamlamadan konuşması için zaman tanımak daha destekleyici olabilir. Çünkü amaç yalnızca çocuğun daha akıcı konuşması değildir. Çocuğun konuşmaktan çekinmemesi ve iletişim kurmaya devam etmesi de en az akıcılık kadar önemlidir.

Değerlendirme almak, mutlaka terapi demek değildir.

Bir dil ve konuşma terapisti; kekemeliğin özelliklerini, çocuğun konuşmaya verdiği tepkileri ve iletişim ortamını birlikte değerlendirir. Sonrasında takip, aile bilgilendirmesi veya terapi gerekip gerekmediğine karar verilebilir. Kekemelik başladıysa “Nasıl olsa geçer.” diyerek tamamen görmezden gelmek yerine, “Bir değerlendirelim.” demek çocuğunuzun ihtiyaçlarını daha erken fark etmenizi sağlayabilir.