Serebral Palsili Çocuklarda Konuşma ve İletişim

Serebral palsi denildiğinde çoğunlukla hareket ve kas kontrolündeki güçlükler akla gelir. Ancak serebral palsi, bazı çocuklarda konuşma ve iletişim becerilerini de etkileyebilir. Her çocukta etkilenme şekli ve düzeyi farklıdır. Bu nedenle serebral palsili her çocuğun konuşmasının aynı şekilde olması beklenmez.

Konuşma neden etkilenebilir?

Konuşabilmek için nefes, ses ve dudak, dil, çene gibi yapıların koordineli bir şekilde çalışması gerekir. Serebral palside kas kontrolü ve hareket koordinasyonunun etkilenmesi, bu süreçleri de zorlaştırabilir.

Bazı çocuklarda konuşma;

• Daha yavaş olabilir,
  
• Daha fazla çaba gerektirebilir,
  
• Anlaşılması zor olabilir,
  
• Ses ve nefes kontrolünde güçlüklerle birlikte görülebilir.
  
  Bazı çocuklarda ise dizartri adı verilen motor konuşma bozukluğu görülebilir. Dizartri, konuşma için gerekli kasların kontrolü ve koordinasyonundaki güçlüklerin konuşmayı etkilemesiyle ortaya çıkabilir.
  

Ancak önemli bir nokta var: Serebral palsili her çocukta konuşma bozukluğu görülmez.

Konuşmanın anlaşılmaması, iletişim kuramadığı anlamına gelmez

Bir çocuğun konuşmasının anlaşılmasının zor olması, onun iletişim kuramadığı anlamına gelmez.

Çocuklar kendilerini;

• Jest ve mimiklerle,
  
• Bakışlarla,
  
• İşaretlerle,
  
• Beden hareketleriyle,
  
• Resim veya sembollerle,
  
• Alternatif ve destekleyici iletişim sistemleriyle
  
  ifade edebilirler.
  
  Bu nedenle hedef yalnızca çocuğun konuşmasını geliştirmek değil, çocuğun kendini en etkili şekilde ifade edebilmesini desteklemektir.
  

Dil gelişimi de etkilenebilir mi?

Serebral palside yalnızca konuşma motoru değil, bazı çocuklarda dili anlama ve kullanma becerileri de etkilenebilir.

Örneğin çocuk konuşulanları anlamakta, kendini cümlelerle ifade etmekte veya sohbeti sürdürmekte zorlanabilir.

Bu nedenle değerlendirme sırasında yalnızca “Hangi sesleri çıkarabiliyor?” sorusuna değil; çocuğun anlama, ifade etme, iletişim başlatma ve iletişimi sürdürme becerilerine de bakmak önemlidir.

Dil ve konuşma terapisi nasıl destek olabilir?

Dil ve konuşma terapisti, çocuğun iletişim ihtiyaçlarını değerlendirerek ona uygun hedefler belirleyebilir.

Çalışmalar;

• Konuşmanın anlaşılırlığını artırmaya,
  
• Sesletim ve konuşma motor becerilerini desteklemeye,
  
• Nefes ve ses kullanımını geliştirmeye,
  
• Dil becerilerini desteklemeye,
  
• Gerektiğinde alternatif ve destekleyici iletişim yöntemlerini kullanmaya
  
  yönelik olabilir.
  

Her çocuk için aynı terapi yaklaşımı uygun değildir. Çocuğun güçlü yönleri, ihtiyaçları ve günlük yaşamda karşılaştığı iletişim durumları birlikte değerlendirilmelidir.

En önemli hedef: İletişim

Serebral palsili bir çocuğun iletişim becerilerini desteklerken yalnızca “Konuşacak mı?” sorusuna odaklanmak yerine daha geniş düşünmek gerekir.

• Çocuk kendini anlatabiliyor mu?
  
• İsteklerini ifade edebiliyor mu?
  
• Sorular sorabiliyor mu?
  
• Çevresindekiler onu anlayabiliyor mu?
  
• Günlük yaşama iletişim yoluyla katılabiliyor mu?
  
  Çünkü iletişim yalnızca konuşmaktan ibaret değildir.
  

Unutmayalım

Her çocuğun iletişim kurma biçimi farklı olabilir. Önemli olan çocuğun sesinin duyulmasını ve kendini ifade edebilmesini desteklemektir.

Serebral palsili çocuğunuzun konuşma veya iletişim becerileriyle ilgili endişeleriniz varsa bir dil ve konuşma terapistinden değerlendirme desteği alabilirsiniz.