Dil Gelişimindeki Gecikmeler Ne Zaman Dikkate Alınmalı ?

Bazı çocuklar ihtiyaçlarını kelimelerle anlatır. Bazıları ise sizi elinizden tutup istediği yere götürür. Bazı çocuklar saatlerce şarkı söyleyebilir ama ismi söylendiğinde dönüp bakmayabilir. Bazıları birçok kelime söylemesine rağmen karşılıklı iletişim kurmakta zorlanabilir.

Bu yüzden aileler çoğu zaman kararsız kalır:
“Acaba biraz daha beklemeli miyiz?”

Gerçekten de her çocuğun gelişim süreci farklıdır. Ancak dil gelişiminde yalnızca konuşan kelime sayısına bakılmaz.

Çocuğun:
iletişim kurma isteği,
göz teması,
ortak dikkat becerileri,
söyleneni anlama düzeyi,
oyun sırasında etkileşim kurabilmesi de sürecin önemli parçalarıdır.

Örneğin bazı çocuklar konuşmak yerine:
işaret ederek,
ağlayarak,
yetişkinin elinden tutarak iletişim kurmayı tercih edebilir.

Bazı çocuklar ise kelime söylemesine rağmen karşılıklı iletişimi sürdürmekte zorlanabilir. Özellikle iletişimin yalnızca ihtiyaç odaklı olması, ismine sınırlı tepki verme ya da sosyal etkileşimden kaçınma gibi durumlar dikkatle değerlendirilmelidir.

Peki ne zaman destek alınmalı?

Eğer çocuk:

• yaşıtlarına göre belirgin şekilde daha az iletişim kuruyorsa,
  
• konuşmak yerine çoğunlukla işaret etmeyi tercih ediyorsa,
  
• ismine tepki vermekte zorlanıyorsa,
  
• söyleneni anlamakta güçlük yaşıyorsa,
  
• iletişim sırasında göz teması ve etkileşim sınırlıysa,
  
• kelime sayısı artsa bile karşılıklı iletişimi sürdürmekte zorlanıyorsa uzman değerlendirmesi faydalı olabilir.

Aileler genellikle çevreden:
“Biraz daha bekleyin.”
“Zamanla konuşur.” gibi yorumlar duyabiliyor.

Evet, bazı çocuklar dili daha geç geliştirebilir. Ancak ebeveynler çoğu zaman çocuklarının gelişimindeki küçük farklılıkları erken fark eder. Destek almak her zaman büyük bir problem olduğu anlamına gelmez. Bazen yalnızca gelişimi değerlendirmek, aileyi bilgilendirmek ve doğru yönlendirme yapmak için bile uzman görüşü oldukça faydalı olabilir. Dil gelişiminde erken fark edilen ihtiyaçlar, çocuğun iletişim becerilerini desteklemek açısından önemli bir fırsat sağlayabilir.