Gecikmiş Ekolali: Çocuklar Duydukları Cümleleri Neden Sonradan Tekrar Eder?

Çocuğunuz günler önce izlediği bir çizgi filmin repliğini aniden söyleyebilir ya da daha önce duyduğu bir cümleyi farklı bir ortamda tekrar edebilir. Bu durum birçok aileyi şaşırtabilir ve "Acaba neden böyle yapıyor?" sorusunu akla getirebilir. Bu davranış, gecikmiş ekolali olarak adlandırılır ve bazı çocukların iletişim kurma biçimlerinden biri olabilir.

Gecikmiş ekolali nedir?

Gecikmiş ekolali, çocuğun daha önce duyduğu kelime, cümle veya ifadeleri saatler, günler, haftalar hatta aylar sonra tekrar etmesidir. Bu tekrarlar ilk bakışta anlamsız gibi görünse de çoğu zaman çocuğun bir düşüncesini, isteğini ya da duygusunu ifade etme çabasının bir parçası olabilir.

Örneğin çocuk;

• Çizgi filmde duyduğu bir cümleyi oyun oynarken söyleyebilir.
• Daha önce duyduğu bir soruyu farklı bir ortamda tekrar edebilir.
• Reklamlardan veya şarkılardan aklında kalan ifadeleri kullanabilir.

Neden ortaya çıkar?

Bazı çocuklar dili tek tek kelimeler yerine kalıp ifadeler hâlinde öğrenebilir. Bu nedenle duydukları cümleleri hafızalarında saklayarak ihtiyaç duydukları bir anda tekrar kullanabilirler.

Gecikmiş ekolali bazen;

• Bir isteği ifade etmek,
• Duyguları anlatmak,
• Sohbet başlatmak,
• Kendini rahatlatmak,
• Öğrendiği dili tekrar etmek amacıyla ortaya çıkabilir.

Her gecikmiş ekolali otizm belirtisi midir?

Hayır. Gecikmiş ekolali, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda daha sık görülse de tek başına tanı koydurucu değildir. Çocuğun sosyal iletişim becerileri, oyun becerileri, ortak dikkat, jest ve mimik kullanımı gibi birçok alan birlikte değerlendirilmelidir.

Aileler nasıl yaklaşmalı?

Çocuğun tekrar ettiği cümleye yalnızca "ezber" olarak bakmak yerine, o anda ne anlatmak istediğini anlamaya çalışmak önemlidir. Şunlar faydalı olabilir:

• Tekrarın hangi durumlarda ortaya çıktığını gözlemleyin.
• Çocuğun vermek istediği mesajı anlamaya çalışın.
• Kısa ve anlaşılır cümlelerle doğru dil modeli sunun.
• İletişim girişimlerini destekleyin.
  
  "Tekrar etme." ya da "Böyle konuşma." gibi ifadeler yerine, çocuğun söylemek istediğini doğal bir konuşma modeliyle genişletmek daha destekleyici bir yaklaşım olacaktır.
  
  

Gecikmiş ekolali her zaman anlamsız bir tekrar değildir. Bazı çocuklar için iletişim kurmanın, dili öğrenmenin ve kendini ifade etmenin önemli bir parçası olabilir. Bu davranışın hangi amaçla ortaya çıktığını anlamak ve gerektiğinde bir dil ve konuşma terapistinden destek almak, çocuğun iletişim gelişimini daha doğru şekilde desteklemeye yardımcı olacaktır.